Các nền tảng video ngắn, âm nhạc và mua sắm thường dựa vào hệ thống gợi ý để giảm chi phí tìm kiếm thông tin của người dùng.

Sự tiện lợi ấy là có thật, nhưng bản thân tiện lợi không chứng minh rằng kết quả gợi ý phù hợp nhất với lợi ích dài hạn của cá nhân.

Mô hình gợi ý thường dựa vào các hành vi quan sát được như nhấp, thời gian dừng và mua hàng, nhưng chưa chắc nhận ra những sở thích người dùng chưa biểu đạt.

Nếu hệ thống liên tục củng cố sở thích sẵn có, cơ hội tiếp xúc với quan điểm lạ và lĩnh vực mới có thể giảm theo.

Tuy nhiên, quy mọi trách nhiệm cho thuật toán cũng quá đơn giản, bởi người dùng vẫn chủ động tìm kiếm, bỏ qua nội dung và thay đổi cài đặt sở thích.

Vì thế, vấn đề không nằm ở việc thuật toán có tham gia lựa chọn hay không, mà ở việc con người có nhận thức được sự tham gia ấy và còn cơ chế điều chỉnh hay không.

Thay vì nói hệ thống gợi ý cướp mất lựa chọn, chính xác hơn là nói nó sắp xếp lại thứ tự những lựa chọn mà ta nhìn thấy.

Điều đáng bàn hơn là nền tảng có cung cấp giải thích đủ minh bạch, cài đặt có thể kiểm soát và cơ hội thoát khỏi sở thích sẵn có hay không.

Với người học, chủ động theo dõi nhiều nguồn, định kỳ làm mới lịch sử gợi ý và cố ý tìm phản ví dụ đều là những cách cụ thể để duy trì tính tự chủ nhận thức.